ÖNSÖZ
Bütün milletlerin tarihlerinde, o toplumun yapısına uygun olarak
yerleşmiş bazı eğitim kurumlarının bulunduğu bir gerçektir.
Bazıları geçmişte kalsa da bizim de toplum bünyemize uygun
manevî hayatımızı yönlendiren ona bağlı olarak dünya hayatımızın
ahengini teminde önemli rol oynayan müesseselerimiz mevcuttur.
Esaslarını tamamen dinden alan ve her yaştaki insanımıza
hitabeden tarikat müessesesi bunlardan biridir. Tarikat
insanlara Allah, Peygamber ve velilerin doğru yolunu ve insan
sevgisini esas alarak, güzel ahlâkı öğretir.
Tarikatların sosyal ve dini hayat yönünden en dikkat çekici yönü
büyük toplulukların İslâmlaşmasındaki rolüdür. Anadolu'da olduğu
gibi Avrupa, Afrika ve Asya'nın en uzak köşelerinde dahi
İslâmlaşma büyük çapta ehli tarikatın çalışmaları sayesinde
gerçekleşmiştir.
Hz. Peygamber Efendimiz (s.a.v.)'in yüce şahsiyeti ve
mucizeleri; pek çok insanı iman dairesine nasıl çektiyse
dervişler de fikir, davranış ve kerametlerle insanların Müslüman
olmasına vesile olmaktadır. Bugün hâlâ dünyadaki İslâmlaşma
hareketleri genelde, insanların gönlüne hükmeden tarikatların
çevresinde gerçekleşmektedir.
Erzincan'ın yetiştirdiği mümtaz şahsiyetlerden Muhammed Sâmî
Erzincanî Hz.'leri de Nakşibendi Tarikatı'mn Hâlidiye kolu'na
mensup irşadla görevlendirilmiş kâmil bir şeyhtir
.
Nakşibendi Tarikatı'nı "Hâlidiye" ismi ile devam ettiren Mevlânâ
Halid-i Bağdadi 19. asır Osmanlı ilim ve kültür tarihine
şahsiyeti ve tarikatıyla büyük tesirleri olmuştur. Mevlânâ Halid
(k.s.) her biri zahiri ve batini ilimlere icazet verebilme
yetkisine sahip yetiştirdiği yüz on altı halifesiyle Osmanlı
Ülkesi'nde en yaygın ve müessir tarikat hizmetini
gerçekleştirmiştir.
Nakşibendi Tarikatı'nın Hâlidiye kolu vasıtasıyla günümüze kadar
uzanan ve canlılığını devam ettirmesine vesile olan halkalardan
biri de Muhammed Sâmî Erzincanî (k.s.)'dir.
Piri Sâmî Hz.'leri ile ilgili olarak yaptığımız çalışmada
ulaşabildiğimiz bütün yazılı ve sözlü kaynaklan değerlendirmeye
aldık. Gerek vakıflarla ilgili belgelerde olsun gerekse Arapça,
Farsça ve Osmanlıca vesikaların tercümesine özen göstererek
aktarmaya gayret ettik.
Bu kitabın hazırlanmasına beni teşvik eden. hazırlanırken
yardımını esirgemeyen bütün dostlara şükranlarımı sunuyorum.
Ünal TUYGUN
